7 augustus 2025
Om te zitten moet ik wel even een stoel bij de tafel vandaan halen. ‘Maar je kunt ook naast me komen zitten.’ Dat doe ik, net als vijftig jaar geleden: naast elkaar. Toen aan een tafel met daarop boeken, pen, papier en de schrijfmachine waarop zij het resultaat van onze samenwerking in een razend tempo, de eerste jaren nog op stencilvellen en later op gewoon papier tikte, terwijl ik dicteerde. We maakten toen samen proefwerken: teksten met vragen.
Deze week woont Nel precies een jaar in dit verzorgingstehuis. De vorige keren zat ik wel tegenover haar en dus met mijn rug naar het beeldje waar nu mijn blik op valt. Vijftien centimeter, meer zal het niet wezen. ‘Wat een prachtig ding is dat.’ zeg ik en wijs naar het beeldje van een Maria met kind. ‘Vind je het mooi? En dat voor een gereformeerd jongetje.’
We kijken ernaar. ‘Dit gereformeerde jongetje vindt heel veel Mariabeelden mooi, al zal ik nooit een Maria- aanbidder worden.’ Het woord hypostase valt. Een woord dat ik in gesprekken met anderen nooit tegenkomen, maar wel in die met Nel.
Ik moet op dat woord kauwen. ‘Volgens mij is Maria de weergave een onterecht door de geschiedenis geamputeerd, deel van God. De god die we onze vader noemen zal toch net zo goed een onze moeder zijn. Geamputeerd, weggeschoffeld.’
We blijven naar het beeldje kijken. ‘Neem nog een chocolaatje,’ zegt Nel. Dat doe ik en omdat ik niet met volle mond mag praten zeg ik niet wat ik denk, namelijk dat we de afgelopen paar duizend jaar teveel onze oren hebben laten hangen naar mannen met baarden. Dat we in de verhalen over een god van hemel en aarde de hemelkoningin en de moeder van alle mensen en de aarde waarop wij wonen vergeten zijn.
‘Dat beeldje heb ik al heel lang, maar jou ken ik langer, zegt Ned, al 51 jaar.’ ‘Nee, maak er maar 52 van.’ Ze reageert niet, ze zwijgt; ik weet dat ze de boel zit na te rekenen en ook welke ezelsbruggetjes ze overgaat om bij het goede getal uit te komen. ‘Ja, 52. Jij was net 21 geworden en ik word volgende maand 99.’ ‘En daarna honderd,’ zeg ik.
‘Dat denk ik niet.’ We kijken naar het beeldje. We vinden het prachtig. ‘Hypostase nog an toe,’ mompel ik . Nel schiet in de lach.
Op de fiets naar huis hoor ik mezelf Maria zingen, het lied uit de Westside Story.
And suddenly I’ve found
how wonderful a sound can be! Maria!
Say it loud and there’s music playing,
Say it soft and it’s almost like praying.
Maria, I’ll never stop saying Maria!